Wspólne sprawy
Czyli krótko i na temat, o sprawach, które dotyczą po prostu całej kultury. Dlaczego kulnes jest cool? Komu tak naprawdę opłaca się korzystanie z legalnych źródeł kultury? Komu może zagrażać legalizacja? Co musi się zmienić, żeby w Polsce zapanowała moda na cyfrową kulturę z legalnych źródeł?
Paszporty Polityki po raz 24.

CZYTELNIA KULTURALNA

/ Wspólne sprawy

Paszporty Polityki po raz 24.

Paszporty Polityki po raz 24.

10 stycznia po raz 24. wręczone zostaną doroczne nagrody kulturalne Paszporty Polityki. Najciekawszych młodych polskich artystów wskazało 60 krytyków i ludzi kultury. Z ich typów ułożyła się lista nominowanych. Od tej edycji Paszporty poszerzyły się też o nową kategorię - jest nią Kultura Cyfrowa.

O nominacjach decydują takie cechy jak: oryginalność, wytrwałość i konsekwencja, z jaką twórcy kroczą wybraną przez siebie drogą, a także uniwersalność sprawiająca, że ich dzieła przemawiają nie tylko do polskiego odbiorcy.

W gronie nominowanych do Paszportów za rok 2016 znaleźli się:

FILM

Bartosz M. Kowalski
Jego debiut fabularny „Plac zabaw” miał premierę na międzynarodowym festiwalu w San Sebastian, gdzie zebrał znakomite recenzje. Film został uznany za najlepszy debiut na festiwalu filmowym w Gdyni, otrzymał też Specjalne Wyróżnienie w Konkursie 1–2 Warszawskiego Festiwalu Filmowego. „Kowalski to materiał na polskiego Kena Loacha, filmowiec obdarzony temperamentem dokumentalisty wyczulonego na losy wykluczonych” – uzasadnia nominację profesor Tadeusz Lubelski.

Jan P. Matuszyński
Zrealizowana przez niego, wyróżniona w Locarno i obsypana laurami w Gdyni „Ostatnia rodzina” to najdojrzalszy, ale i najbardziej ryzykowny polski debiut ostatnich lat. Film Matuszyńskiego nie jest jednak typową biografią malarza ani zwykłą anatomią relacji rodzinnych. W sposób zaskakująco dojrzały, przemyślany, świetnie wyreżyserowany wciąga widza do wnętrza najintymniejszych spraw.

Tomasz Wasilewski
„Zjednoczone stany miłości” są największym międzynarodowym i dystrybucyjnym sukcesem polskiego kina po „Idzie”. Daleki od uproszczeń wizerunek polskiej prowincji po transformacji uhonorowano Srebrnym Niedźwiedziem za scenariusz w Berlinie oraz m.in. nominacją do Europejskiej Nagrody Filmowej i nagrodą za reżyserię w Gdyni.

LITERATURA

Natalia Fiedorczuk-Cieślak
Jej debiut literacki - nominowana do Paszportu książka „Jak pokochać centra handlowe” jest z jednej strony bezlitosnym obrazem rodzicielstwa w dzisiejszej Polsce (nie tylko doświadczenia matki, ale i ojca), a z drugiej – zapisem rozpadu, nieradzenia sobie z życiem.

Stanisław Łubieński
Od dziecka interesuje się przyrodą, a w szczególności ptakami. Ornitologicznej pasji poświęcił wydane w 2016 r. „Dwanaście srok za ogon”, za które otrzymał niniejszą nominację. Praca nad książką trwała cztery lata, autor w poszukiwaniu ptaków zjeździł całą Polskę: od Bałtyku, przez bocznice Dworca Zachodniego, po szczyty Tatr.

Zośka Papużanka
To jej druga nominacja do Paszportu Polityki. W 2012 roki otrzymała nominację za debiutancką powieść „Szopka”, a teraz za powieść „On”. Papużanka jest świetną i czułą obserwatorką peerelowskiej codzienności, szkoły, miasta i jego dziwaków.

KULTURA CYFROWA

11 bit studios
Warszawska firma tworząca i wydająca gry wideo. Bezpośrednim powodem nominacji jest wydana w 2016 r. poszerzona wersja gry: „This War of Mine: The Little Ones”, która polega na zapewnieniu przetrwania grupie cywilów, mieszkańców oblężonego podczas wojny miasta. Dla zagłodzonych i zmarzniętych bohaterów wojna nie jest wielką batalią o zwycięstwo, tylko prowadzoną z dnia na dzień walką o przeżycie. W pewnym stopniu przełamało to rozrywkową konwencję opowiadania o wojnie w grach i spotkało się z doskonałym przyjęciem mediów.

Piotr Iwanicki (Superhot Team)
Autor rewolucyjnej gry gry „Superhot” – strzelanki, w której czas płynie tylko wtedy, gdy nasza postać się porusza. Kiedy my zamieramy w bezruchu, świat (w tym wystrzelone kule!) zamiera, co przenosi akcent z refleksu na zamysł taktyczny. Żeby ten pomysł zrealizować Piotr Iwanicki zebrał poprzez akcję w serwisie Kickstarter, która przyniosła wpłaty z całego świata przekraczające 250 tys. dol.

Michał Staniszewski (Studio Plastic)
Wydana w 2016 roku gra „Bound opowiada o kobiecie, która wraca do wspomnień z dzieciństwa, przenosząc się zarazem w fantastyczny świat kolorów i tańca – chwalona była na całym świecie za walory wizualne.

TEATR

Agata Duda-Gracz

„Niedoceniana kreatorka jednego z najbardziej wyrazistych i łatwo odróżnialnych języków scenicznych w polskim teatrze – pisał o urodzonej w Katowicach w 1974 r. Dudzie-Gracz w nominacji Jacek Sieradzki. – Sama pisze teksty, reżyseruje, a przede wszystkim wkłada swe opowieści w sugestywny obraz".

Paweł Sakowicz
„Za choreografię, która jest nie tyle równorzędnym elementem, co konstrukcyjnym szkieletem projektu teatralnego oraz interesujące poszukiwania solowe” – pisał w uzasadnieniu nominacji Witold Mrozek.

Anna Smolar
Polsko-francuska reżyserka teatralna "z polotem i humorem podejmująca tematy zepchnięte na margines". Co potwierdza jej ostatni, kaliski spektakl, inspirowany książką Małgorzaty Halber "Najgorszy człowiek na świecie". Anna Smolar mierzy się w nim z tabu kobiecego alkoholizmu.

MUZYKA POPULARNA

Taco Hemingway i Rumak

Raper i autor tekstów oraz jego producent muzyczny, czyli Filip Szcześniak i Maciej Ruszecki. Popularny duet nominację do Paszportów otrzymał za dwa dokonania 2016 r.: EP-kę „Wosk” i album „Marmur”.

Raphael Rogiński
Nominowany za dwa albumy wydane w ciągu roku, utrzymane w zupełnie różnej stylistyce. Bluesową płytę ''Woman Blue'' grupy Shy Albatross oraz album ''Zaświeć Niesiącku and other Kurpian Songs'' Żywizny, czyli duetu gitarzysty z Genowefą Lenarcik.

Wacław Zimpel
Klarnecista poruszający się płynnie w obszarach jazzu, muzyki improwizowanej i minimalizmu. Nominowany za solowy album ''Lines''.

MUZYKA POWAŻNA

Krzysztof Bączyk
Jeden z największych talentów wokalnych polskiej sceny. W 2016 r. na Konkursie Moniuszkowskim w Warszawie otrzymał Nagrodę im. Marty Eggerth i Jana Kiepury dla najbardziej obiecującego polskiego głosu.

Marzena Diakun
Należy do wyróżniających się postaci nowego pokolenia europejskich dyrygentów. Od września 2015 roku jest dyrygentem asystentem w Orchestre Philharmonique de Radio France.

Łukasz Dyczko
W marcu 2016 roku zdobył I miejsce na Europejskim Forum Saksofonowym we Wrocławiu, a w miesiąc później został Młodym Muzykiem Roku 2016 i reprezentantem Polski w 18. Konkursie Eurowizji dla Młodych.

SZTUKI WIZUALNE

Alicja Bielawska
Wielokrotna stypendystka krajowa i zagraniczna, w 2015 r. finalistka nagrody Deutsche Bank Polska „Spojrzenia”. Swe prace tworzy w wyraźnym nawiązaniu do kanonu XX-wiecznej sztuki awangardowej, umiejętnie łącząc abstrakcję i niedopowiedzenie z odniesieniami do rzeczywistości i ludzkiej kondycji.

Daniel Rychalski
Szerokim echem odbiła się realizacja osobliwego, grającego ze stereotypami na temat polskiej wsi "Pomnika Chłopa", który od blisko dwu lat objeżdża (jak święty obraz) polskie wsie i miasta.

Roman Stańczak
Absolwent  słynnej pracowni prof. Grzegorza Kowalskiego ("Kowalnia") na ASP w Warszawie, który powrócił do tworzenia sztuki po blisko dwóch dekadach milczenia. W jego dziełach mniej jest analizy otaczającego świata, a więcej mistyki, tajemnicy, egzystencjalnej zadumy.

Paszporty Polityki rozdane zostaną 10 stycznia, w Teatrze Wielkim w Warszawie. Galę poprowadzą Grażyna Torbicka oraz redaktor naczelny tygodnika „Polityka" – Jerzy Baczyński. Transmisję z tego wydarzenia oglądać będzie można w telewizji TVN, start o godz.20:15.



Do góry!