21 września Gdynia ponownie stała się stolicą polskiego kina. 51. Festiwal Polskich Filmów Fabularnych przynosi najnowsze polskie produkcje, spotkania z twórcami, powroty do klasyki i wydarzenia poświęcone historii rodzimej kinematografii. Tegoroczna edycja ma dodatkowy, szczególny kontekst – odbywa się w roku stulecia Gdyni. O Złote Lwy powalczy 16 filmów, a Festiwal otworzy „Dziki, dziki wschód” Jana Holoubka.

51. Festiwal Polskich Filmów Fabularnych odbywa się w dniach 21–26 września. Po jubileuszowej, pięćdziesiątej edycji Gdynia rozpoczyna kolejne półwiecze jednego z najważniejszych wydarzeń polskiej kinematografii. Tegoroczny program połączy najnowsze polskie kino z klasyką, dokumentem, wydarzeniami specjalnymi oraz spotkaniami z twórcami.

Jest to również 1. edycja pod kierownictwem Agaty Kozierańskiej, która po niemal dwóch dekadach pracy przy FPFF objęła funkcję dyrektorki Festiwalu. – „Stawiam raczej na ewolucję, a nie rewolucję” – mówiła niedawno w rozmowie z Legalną Kulturą. O swojej drodze od pracy w festiwalowym sekretariacie do kierowania FPFF oraz planach na przyszłość opowiedziała w rozmowie specjalnie dla Legalnej Kultury – „Ewolucja nie rewolucja”.

Konkurs Główny 51. FPFF

W tym roku w Konkursie Głównym znalazło się 16 filmów. Wśród nich jest 5 pełnometrażowych debiutów reżyserskich.

Jak mówi Dyrektorka Artystyczna Festiwalu Joanna Łapińska: „Przed nami ciekawy rok. Różnorodny. Wracają z nowymi tytułami głośne nazwiska. Czekaliśmy na te filmy. Cieszy również obecność młodego kina w Konkursie Głównym. Niech to będzie edycja odkryć – życzę wszystkim, by było ich jak najwięcej. Niech tegoroczna konkursowa szesnastka stanie się doskonałym punktem wyjścia do rozmowy o współczesnym świecie, o roli polskiego kina i o jego przyszłości”.

Filmem otwarcia 51. FPFF był „Dziki, dziki wschód” Jana Holoubka.

W Konkursie Głównym znalazły się:

• „Czas, który nie nadszedł”, reż. Julia Rogowska
• „Dobry chłopiec”, reż. Jan Komasa
• „Dziki, dziki wschód”, reż. Jan Holoubek
• „EXOTIC”, reż. Sonja Orlewicz-Zakrzewska
• „Fluidy”, reż. Maria Wider
• „Hot Spot”, reż. Agnieszka Smoczyńska
• „Kobieta stanu wolnego”, reż. Eliza Godlewska, Alan Ruczyński
• „Mniej obcy”, reż. Kristoffer Rus
• „Nasza rewolucja”, reż. Piotr Domalewski
• „Ojczyzna”, reż. Paweł Pawlikowski
• „Pojedynek”, reż. Łukasz Palkowski
• „Powiedz mi, co czujesz”, reż. Łukasz Ronduda
• „Przez ścianę”, reż. Maciej Sobieszczański
• „Syrenka Picassa”, reż. Janusz Zaorski
• „Violetta Villas”, reż. Karolina Bielawska
• „Zima pod znakiem wrony”, reż. Kasia Adamik.

Filmy Konkursu Głównego ocenia jury pod przewodnictwem Krzysztofa Zanussiego. W jego składzie znaleźli się także Przemysław Chruścielewski, Jagna Dobesz, Małgorzata Hajewska-Krzysztofik, Mikołaj Trzaska, Marcin Wierzchosławski i Ita Zbroniec-Zajt.

Konkurs Perspektywy

W Konkursie Perspektywy znalazło się 8 filmów – siedem z nich to pełnometrażowe debiuty, jeden jest drugim filmem reżysera. Tegoroczna odsłona tej sekcji szczególnie mocno pokazuje nowe głosy i młode kino.

– „Co wnoszą filmy z Perspektyw w tej edycji? Zdecydowanie młodość, wyrazistość stylistyczną i odwagę” – podkreśla Joanna Łapińska.

Tytuły Konkursu Perspektywy:

• „Czarna godzina”, reż. Filip Bojarski
• „Kalafior przeznaczenia”, reż. Anna Urbańczyk
• „Ma to sens”, reż. Paweł Podolski
• „Miłe kobiety”, reż. Maria Wojtyszko, Jakub Krofta
• „Mroki”, reż. Bartosz Szyszko
• „ÒPI”, reż. Marta Giec
• „Postój”, reż. Adam Uryniak
• „Sick”, reż. Agata Trzebuchowska.

Konkurs Filmów Krótkometrażowych

Do Konkursu Filmów Krótkometrażowych zakwalifikowało się w tym roku 28 produkcji zrealizowanych przez szkoły filmowe, studia oraz firmy produkcyjne.

Jak podkreśla Joanna Łapińska, tegoroczne krótkie metraże tworzą różnorodny tematycznie i stylistycznie wielogłos, którego wspólną cechą jest świeże i odważne spojrzenie na współczesność.

Pełna lista filmów konkursowych wraz z opisami dostępna jest na stronie Festiwalu.

Platynowe Lwy dla Haliny Prugar-Ketling

Laureatką Platynowych Lwów 51. FPFF za całokształt twórczości została Halina Prugar-Ketling – jedna z najwybitniejszych polskich montażystek, której dorobek jest jednocześnie ważną częścią historii rodzimego kina.

W ciągu ponad czterdziestu lat pracy zmontowała przeszło sto filmów dokumentalnych, fabularnych i produkcji telewizyjnych. Współpracowała m.in. z Aleksandrem Fordem, Romanem Polańskim, Jerzym Skolimowskim, Andrzejem Żuławskim, Januszem Zaorskim. Przede wszystkim jednak można powiedzieć, że była montażystką filmów Andrzeja Wajdy. Jej montaż współtworzył ostateczny kształt takich filmów jak „Nóż w wodzie”, „Trzecia część nocy”, „Wesele”, „Ziemia obiecana”, „Człowiek z marmuru”, „Panny z Wilka”, „Człowiek z żelaza” czy „Danton”.

Podczas Festiwalu pokazane zostaną „Panny z Wilka” – film wybrany przez samą laureatkę. Jej życiu, metodzie pracy i szczególnej roli w kształtowaniu języka polskiego kina poświęcony zostanie również masterclass prowadzony przez krytyka filmowego Łukasza Knapa i montażystę Rafała Listopada.

Polecamy Waszej uwadze bardzo ciekawy artykuł poświęcony Pani Halinie Prugar-Ketling

Portrety

Jedną z najbardziej rozbudowanych sekcji pozakonkursowych tegorocznego FPFF będą „Portrety”. Ich bohaterami zostali Andrzej Wajda, Krzysztof Kieślowski, Barbara Sass i Tadeusz Konwicki. Festiwal sięga do klasyki, by nie tylko przypomnieć kanoniczne dzieła, ale także poszukać w nich tematów i wartości, które pozostają aktualne.

Szczególnie rozbudowany jest program związany z Andrzejem Wajdą. W roku poświęconym reżyserowi widzowie zobaczą m.in. „Wszystko na sprzedaż” oraz polską premierę dokumentu Joanny Rożen-Wojciechowskiej „Śniłem tylko przyszłość”. Zaplanowano także koncert „Wajda-Muzyka” Adama Sztaby i Orkiestry Adama Sztaby, czytanie niezrealizowanego scenariusza „Jesteśmy sami na świecie” oraz wystawy poświęcone twórczości reżysera.

Trzydzieści lat po śmierci Krzysztofa Kieślowskiego Festiwal przypomnina jego kino fabularne i dokumentalne. W programie znalazły się m.in. „Bez końca” i „Krótki film o miłości”, a także „Z miasta Łodzi”, „Refren”, „Z punktu widzenia nocnego portiera”, „Siedem kobiet w różnym wieku” oraz „Gadające głowy”.

Z okazji 90. rocznicy urodzin Barbary Sass pokazane zostaną „Krzyk” i „Tylko strach”. Stulecie urodzin Tadeusza Konwickiego jest natomiast okazją do ponownego spotkania z „Saltem” oraz dokumentami Andrzeja Titkowa – „Przechodzień” i „Całkiem spora apokalipsa”.

Rozważania wokół twórczości czworga bohaterów „Portretów” staną się także punktem wyjścia do debaty „Za coś, dla kogoś. Społeczna odpowiedzialność polskiej kultury”, poświęconej roli sztuki w debatach społecznych, budowaniu wspólnoty i tworzeniu przestrzeni dialogu.

Mistrzowska Piątka

Do programu powraca również „Mistrzowska Piątka” – sekcja, w której znani filmowcy opowiadają o polskich filmach szczególnie dla nich ważnych, tytułach, które ich ukształtowały i do których wciąż wracają.

Zaproszenie do tegorocznej Piątki przyjęli Katarzyna Herman, Anna Jadowska, Henryk Kuźniak, Paweł Maślona i Wojciech Smarzowski.

Ich wybór to:

• Katarzyna Herman – „Mój Nikifor”, reż. Krzysztof Krauze
• Anna Jadowska – „Pociąg”, reż. Jerzy Kawalerowicz
• Henryk Kuźniak – „W środku lata”, reż. Feliks Falk
• Paweł Maślona – „Iluminacja”, reż. Krzysztof Zanussi
• Wojciech Smarzowski – „Miś”, reż. Stanisław Bareja.

Każdej projekcji będzie towarzyszyła rozmowa o tym, dlaczego właśnie ten film okazał się dla zaproszonego twórcy ważny i jak wpłynął na jego filmową wrażliwość.

Dokument w Gdyni

FPFF w Gdyni to nie tylko kino fabularne. W sekcji „Dokument w Gdyni” zaplanowano siedem pokazów – od intymnych historii rodzinnych i filmowych portretów po opowieści odnoszące się do doświadczenia wojny.

Sekcję otworzy „Magic Hour” Marcina Borchardta – zbudowany z prywatnych archiwów i rodzinnych nagrań portret operatora Piotra Sobocińskiego. W programie znalazły się także „Igrając z diabłem” Maćka Nabrdalika i Piotra Małeckiego, „Stroiciele” Pawła Chorzępy, „Bez końca” Michała Marczaka, „Dom mrówek” Katarzyny Kultys, „Kandydaci śmierci” Macieja Cuskego oraz „Ślady” Alisy Kovalenko i Marysi Nikitiuk.

Kino dla młodszych widzów

Po raz piąty wręczone zostaną także Złote Lwiątka im. Janusza Korczaka, o których przyznaniu zdecyduje publiczność.

Nominowane zostały:

• „Chłopiec na krańcach świata”, reż. Grzegorz Wacławek, Marta Szymańska
• „Niesamowite przygody skarpetek 3. Ale kosmos!”, reż. Paweł Wendorff, Elżbieta Wąsik
• „Psoty”, reż. Kacper Lisowski
• „Ryjówka przeznaczenia”, reż. Marcin Wasilewski
• „Za duży na bajki 3”, reż. Kristoffer Russ

Młodszym widzom dedykowana jest również sekcja „Gdynia Dzieciom”, która od ponad dwóch dekad pokazuje kino otwarte na młodą publiczność – zarówno pełne przygody i humoru, jak i podejmujące tematy dorastania, rodziny, samotności czy poszukiwania własnej tożsamości.

Gdynia świętuje stulecie

Szczególne miejsce w programie tegorocznej edycji zajmuje sama Gdynia, która w 2026 roku obchodzi swoje setne urodziny. Z tej okazji tradycyjna sekcja „Filmy z Gdyni” zyska bardziej rozbudowany charakter i zostanie uzupełniona o cykl „Rozmowy o mieście”.

Prezentowane filmy staną się punktem wyjścia do rozmów o gdyńskiej tożsamości, architekturze, kulturze, pamięci zapisanej w prywatnych archiwach oraz szczególnej relacji miasta z kinem.

W programie znalazły się m.in. „Znaki Pana Śliwki” Urszuli Morgi i Bartosza Mikołajczyka, „Ostatni kurs” Jana Batorego, „Cały ten zgiełk – Producenci” Agaty Hering, „Kto się wciąż boi Nataszy?” Joanny Malinowskiej i CT Jaspera, „Gdynia. Moje miasto” Jerzego Radosa oraz „Moja Gdynia 100” Pauliny Kubicy.

– „Z tej okazji chcemy wsłuchać się w Gdynię, przyjrzeć się uważnie jej energii, porozmawiać o tożsamości miasta, pamięci – tej szerokiej, oficjalnej i każdej prywatnej zapisanej w domowych archiwach gdynianek i gdynian” – zapowiada Joanna Łapińska.

I jeszcze więcej kina

Program 51. FPFF dopełniają m.in. Polonica, pokazy specjalne, koncerty, wystawy oraz spotkania z twórcami.

Tegoroczna Polonica pokaże trzy produkcje z istotnym polskim udziałem: „Demony” Natalki Worożbyt, „Flesh and Fuel” Pierre'a Le Galla oraz „Ulyę” Viestursa Kairišsa.


Fundacja Legalna Kultura z dumą od lat jest partnerem Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych. Widzowie przed seansami filmów konkursowych usłyszą specjalnie dedykowane spoty "W czerni kina" w wykonaniu artystek, artystów, reżyserek, reżyserów – twórców filmów prezentowanych podczas 51. FPFF w Gdyni.

Pełny program Festiwalu, harmonogram projekcji oraz szczegółowe informacje o wszystkich wydarzeniach dostępne są na stronie Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni.